စစ်အရာရှိဟောင်းများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် အစိုးရသစ်က အမျိုးသား၊ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်ကို ၂၀၁၁ တွင် နှစ်ကြိမ်အစည်းအဝေး ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ လွှတ်လပ်စွာစုဝေးခွင့်၊ ကုန်သည်အဖွဲ့များဖွဲ့ခွင့်ဆိုင်ရာ ဥပဒေများ ပြဌာန်းခဲ့ပြီး၊ တရားဝင်မီဒီယာဆင်ဆာဖြတ်မှုများအား လျှော့ချခဲ့သည်။ ဒီမိုကရေစီအုပ်ချုပ်မှုကို တိုးတက်အောင်၊ လူ့အခွင့်အရေးများကို လေးစားပြီး၊ ဥပဒေ၊ စီးပွားရေးနှင့် လူမှုရေးဆိုင်ရာ ပြောင်းလဲမှုများကို ပြုလုပ်သွားမည် ဟု အစိုးရက ကတိပြုခဲ့သည်။ သို့သော်၊ နှုတ်ကတိအပြောများတွင် ပါသည့် ပြောင်းလဲမမျြားက လက်ရှိဖြစ်ပျက်နေသည့် ဆိုးရွားသော လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများကို ဖြေရှင်းပေးနိုင်ခြင်းမရှိခဲ့၊ အထူးသဖြင့် တိုင်းရင်းသား လူနည်းစု နေထိုင်ရာ နေရာများတွင် အချိန်ကြာဖြစ်နေဆဲ လက်နက်ပဠိပက္ခများ၌ ညှဉ်းပန်းမှုများကို မဖြေရှင်းနိုင်ခဲ့ဟု လူ့အခွင့်အရေးစောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့ကဆိုသည်။
‘အရေးပါတဲ့ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများအား လွှတ်ပေးခြင်းဟာ အင်မတန်အရေးကြီးတဲ့ အဆင့်တခုပါပဲ။ မြန်မာအစိုးရသစ်က ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုလုပ်ရန် ကတိကဝတ်များပေးခဲ့ပါတယ်၊ ဒါပေမယ့်ဆယ်စုနှစ်ချီပြီး ဖြစ် နေတဲ့လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုကိုလည်း ရပ်ဆိုင်းအောင် လုပ်ရမယ်’ဟု လူ့အခွင့်အရေးစောင့်ကြည့် လေ့လာရေးအဖွဲ့၏
အာရှဒေသဆိုင်ရာ လက်ထောက်ဒါရိုက်တာ နူငေညန ္စနမျေသည ကဆိုသည်။ ‘၂၀၁၁ က သတိနဲ့ အကောင်းမြင် ဝါဒ ကို ဖြစ်စေခဲ့တဲ့နှစ် ဖြစ်ကောင်း ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်၊ ဒါပေမယ့် ဆိုးရွားတဲ့ ညှဉ်းပန်းမှုများ တော်တော်လေး ကျဆင်းလာတာ မတွေ့ရဘူး။ ဥပဒေသစ်တွေပြဌာန်းလိုက်ခြင်းက တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးကိုလေးစားခြင်းအတွက် အစားထိုးတာ မဟုတ်ဘူး’
စာမျက်နှာ ၆၇၆ ရှိသည့် ၂၀၁၂ ကမBာ့အစီရင်ခံစာ တွင် အာရပ်ဒေသများ၌ လူတွေ မထင်မှတ်ဘဲဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့် လူထုအုံကြွမမျြားအကြောင်း အပါအဝင်၊ နိုင်ငံပေါင်း ၉၀ ကျော်အတွင်း လွန်ခဲ့သည့်နှစ်မှ လူ့အခွင့်အရေးတိုးတက်မြ အခြေအနေအား
လူ့အခွင့်အရေးစောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့က ဆန်းစစ်လေ့လာထားသည်။ ‘ဗမဘေ ှစမငညါ’ ကို ဆန့်ကျင်ဟန့်တားသည့် အကြမ်းဖက်လုပ်ဆောင်မှုများရှိတာကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့်၊ ဒေသတွင်း လူ့အခွင့်အရေး လေးစားသည့် ဒီမိုကရေစီ ဖြစ်ထွန်းလာဖို့ ကူညီထောက်ပံ့ရန် နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝန်း၌ အရေးကြီးသည့်တာဝန် ရှိသည် ဟု လူ့အခွင့်အရေးစောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့က အစီရင်ခံစာတွင် ဆိုထားသည်။
ဒီဇင်ဘာလတွင် မြန်မာအတိုက်အခံခေါင်းဆောင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က သူမ၏ ္ဒီူ ပါတီ အား ပြန်လည်မှတ်ပုံတင်ပြီး၊၂၀၁၂ ဧပြီလရွေးကောက်ပွဲတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မည်ဟု ကြေငြာခဲ့သည်။ စုကြည်က သမ္မတသိန်းစိန် အပါအဝင် အစိုးရခေါင်းဆောင်ကြီးများဖြင့် တွေ့ဆုံပြီး အစိုးရ၏ပြုပြင်ပြောင်းလဲမည့် လုပ်ငန်းအစီအစဉ်များကို ထောက်ခံကြောင်းပြောခဲ့သည်။ မေလနှင့် အောက်တိုဘာတွင် လွှတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ကို နှစ်ကြိမ်ပြုလုပ်ခဲ့ရာ၊ လွှတ်ပေးခဲ့သည့် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားမှာ ၃၁၆ ယောက် ခန့်သာ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၂ ဇန္နဝါရီလတွင် အကျဉ်းသား ၆၅၁ ဦးအား လွှတ်ပေးခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ တွင် စစ်အစိုးရအား တော်လှန်ခဲ့သည့် လူထုတော်လှန်မကြီး၌ ပါဝင်ခဲ့သည့် ထင်ပေါ်ကျော်ကြားသည့် ၈၈ မျိုးဆက်ကျောင်းသားအဖွဲ့ဝင်များ၊ သံဃာတော်များနှင့် သတင်းထောက်များ အပါအဝင် နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသား အနည်းဆုံး ၂၈၇ ယောက် က ထိုလွှတ်ပေးမတြွင်ပါခဲ့သည်။ သို့သော်မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရက လွှတ်လပ်စွာထုတ်ဖော် ပြောဆိုခွင့်အား ငြိမ်းချမ်းစွာဖော်ဆောင်မအြတွက် လူပေါင်း ထောင်ချီအား အကျဉ်းချခဲ့သည်။ ကျန်ရှိနေသေးသော နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ၏ အခြေအနေ၊ မည်သည့်နေရာတွင် အကျဉ်းချထားကြောင်းများကို လူသိရှင်ကြား အစီရင်ခံခြင်းနှင့် လွှတ်လပ်သည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လုပ်ထုံးလုပ်ဆောင်မမျြားအား အကျဉ်းထောင်များသို့သွားရောက်နိုင်ဖို့ မြန်မာအစိုးရက သဘောတူရန် လူ့အခွင့်အရေးစောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့ က တောင်းဆိုသည်။